تا به حال به این فکر کرده اید که لینوکس یا بهتر بگویم کرنل لینوکس توسط چه کسی توسعه داده شود ؟ اینکه بخواهم داستانی تکراری که مطمئنا اکثر شما شنیده و خوانده اید که در اوائل دهه ۹۰ میلادی “لینوس توروالدز” برنامه نویس فنلاندی اولین سورس کدهای کرنل لینوکس را چرا و به چه منظور بر روی اینترنت منتشر کرد را برایتان تعریف کنم ٫ داستانی کسل کننده و طولانی خواهد بود. ولی شاید برایتان جالب باشد که بدانید بیش از هزاران توسعه دهنده از سراسر جهان در توسعه لینوکس مشارکت دارند یا شاید برای تازه کارها و جوان تر ها جالب باشد که گوشی های اندروییدی که در دستشان است بر پایه لینوکس شکل گرفته است و شاید اغراق نباشد اگر بگوییم لینوکس یکی از بزرگترین ساخته های گروهی و جمعی دست بشر است که تا به حال ساخته شده است.

اخیرا بنیاد لینوکس ویدئویی که منتشر کرده است که در آن آمار و ارقام جدید و جالبی از مصارف لینوکس و تعداد توسعه دهندگان و نحوه استفاده از آن و تعداد خط کد های نوشته برای آن به چشم می خورد. از تعداد استفاده ۸۵۰ هزار  اسمارت فون اندروئیدی به صورت روزانه در برابر ۳۰ هزار اسمارت فون بر پایه ویندوز فون و استفاده ۷۰۰ هزار تلویزیون هوشمند در هر روز بر پایه لینوکس گرفته تا…  ۹ تا از ۱۰ سوپر کامپیوتر دنیا و سرویس دهی سایت های مثل گوگل و توئیتر و فیسبوک و آمازون بر بستر لینوکس ٫ همه و همه نشان دهنده قدرت و انعطاف آن در استفاده در همه جهات در زمینه تکنولوژی و صنعت IT و بعضا غیر  IT است.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید بر خلاف سیستم عامل هایی مثل ویندوز و مک٫ لینوکس به صورت مشارکتی و دسته جمعی توسط هزاران نفر توسعه دهنده از شرکت های مختلف٫ مناطق جغرافیایی متفاوت با تفکر های تجاری متفاوت تر توسعه داده می شود.  فقط از سال ۲۰۰۸ تعداد ۸ هزار نفر توسعه دهنده از ۸۰۰ شرکت فعال در زمینه توسعه نرم افزار در پیشبرد لینوکس مشارکت داشته اند. حاصل این مشارکت باعث شده در این بازه زمانی ۱۵ میلیون خط کد برنامه نویسی به کرنل لینوکس اضافه شود که حدود ۱یک و نیم میلیون خط کد از آن در ۲ سال گذشته به آن اضافه شده است.  این تعداد خط کد برنامه نویسی شده را با ۱۵ هزار خط کتاب “ایلیاد و ادیسه هومر” و ۵۶۰ هزار کلمه از داستان “جنگ و صلح” مقایسه کنید تا بفهمید برای خواندن این مقدار خط برنامه‌ی نوشته شده چه مقدار زمان لازم دارید یا چند شب باید این قصه را دنبال کنید تا تمام شود.

آمار و ارقام فقط یک سوی قضیه است ! بیاید از یک جنبه دیگر به قضیه نگاه کنیم. هر نسخه جدید کرنل لینوکس بین ۲ تا ۳ ماه طول می کشد تا منتشر شود. در مقایسه با سایر سیستم عامل ها که ماهها و شاید بیشتر از ۱ یا ۲ سال طول بکشد که نسخه ای از آنها منتشر شوند. مشارکت در توسعه کرنل لینوکس به صورت نوشتن patch برای هر قسمت توسط توسعه دهندگان انجام می شود که این patchها باعث می شوند در سورس کد کرنل تغییراتی مثل اضافه کردن کد٫ تغییر کد و حذف کدها انجام گیرد.

هر پچ می تواند شامل اضافه کردن ویژگی جدید ٫ پشتیبانی از یک دیوایس و دستگاه سخت افزاری جدید٫ بر طرف کردن یک باگ یا مشکل ٫ بهبود بازدهی و بازنویسی مجدد بخشی از کرنل لینوکس باشد. توسعه دهندگان از طریق میلینگ لیست٫ پچ ها را برای یکدیگر ارسال می کنند و آنها را به اشتراک می گذارند و مشکلات احتمالی را قبل از انتشار نهایی بر طرف می کنند. قبل از هر انتشار یک توسعه دهنده که بیشترین اختیار را در اعمال پچ ها دارد٫ پچ ها را بازبینی می کند و کد نهایی را آماده انتشار می کند. او کسی نیست جز Linus Torvalds ! در هر انتشار کرنل لینوکس بیش از ۱۰هزار پچ بر روی آن اعمال می شود. شاید در این مقیاس ساده به نظر برسد ولی این طور به مسئله نگاه کنید که در هر ساعت ۶ پچ بر روی کرنل اضافه می شود !

اگر با این تفاسیر هنوز به ارزش لینوکس واقف نشده اید بیاید به شکل دیگری به موضوع نگاه کنیم ! گستره استفاده از لینوکس از دستگاه های قابل حمل مثل اسمارت فون ها و تبلت ها٫ استفاده در محصولات شرکت های تجاری و در بستر وب گرفته تا مراکز داده و دیتاسنترها و سوپر کامپیوترها و مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی و نظامی می تواند باشد که با کمی تامل و نگاه به اطراف و جستجویی کوچک در گوگل به وجود آن پی خواهید برد.

راضی شدید ؟ حالا بیاید در کنار هم با هم باشیم و در توسعه این محصول نرم افزاری مشارکت داشته باشیم… حالا نوبت ماست

این ویدئو ۳ دقیقه و ۱۱ ثانیه ای از طریق این لینک بر روی YouTube قرار گرفته و می توانید از این لینک با فرمت flv و حجمی حدود  ۱۵ مگابایت آنرا دانلود کنید.

چند هفته ای هست که می شه ننوشتم ولی از عملکرد خودم از نظر کاری و آموزشی راضی هستم پس جای هیچ گونه عذاب وجدانی برای ننوشتن وجود نداره .

برای شروع دوباره بد نیست چندتا لینک را معرفی کنم. در این مدت ۲ وب سایت لینوکسی/اوپن سورس/نرم افزار آزاد آغاز به کار کردن که با توجه با سابقه نویسندگانشون و دوستانی که روی آنها فعالیت می کنند دیدم بد نیست اینجا هم معرفی شان کنم. اولین سایت , سایت آزادراه هست که توسط ۲ تا از دوستان خوبم ساسان و پیام راه اندازی شده که اگر از دنبال کنندگان وب سایت های لینوکسی باشید حتما سایت Palatvalg را به خاطر دارید . پیام نویسنده وبلاگ پلتولگ بود که از این به بعد روی آزادراه می نویسد. ساسان هم که اگر از کاربران آیدنتیکا باشید نیازی به معرفی ندارد. او هم یکی از مشارکت کنندگان در توزیع AriOS هستش که روی آزادراه می نویسد. این وب سایت چند روزی بیشتر نیست که راه اندازی شده و بیشتر در زمینه خبرهای اوپن سورس و لینوکس می نویسد.

وبلاگ بعدی هم وبلاگ بهزاد هستش که او هم شدیدا روی آیدنتیکا فعال است. اگر اشتباه نکنم این وبلاگ هم از امروز کار خودش رو شروع کرده و با اولین مطلبی که در مورد GNU Hurd از آن خواندم سریعا به فیدهای گوگل ریدرم اضافه ش کردم. این وبلاگ با نام Mr WOW کار خودش رو شروع کرده و با همین آدرس البته با یه .ir در انتهای اون در دسترس هستش. مطمئنا در روزهای آینده فعالیت بیشتری از این وبلاگ خواهیم دید.

از این به بعد سعی می کنم بیشتر بنویسم…

زمانی که زمزمه های آغاز کار بر روی گنوم ۳ به گوش می رسید دعا دعا می کردم زودتر منتشر بشه ببینم شاهکاری که از تیم توسعه گنوم بیرون میاد چه جوریه و به چه شکله ؟! یادمه حدود ۳ سال پیش که KDE 4.0 تازه منتشر شده بود دوستان گنوم کار کارشون شده بود گشتن توی KDE و سوتی گرفتن از کرش های وقت و بی وقت در حین کار کردن با اون.:D تا جایی که یکی می گفت KDE دیگه KDE نیست ! اسمش رو باید بذارن Krash…

حالا هم کمتر از ۲ ماه هست که Gnome 3.0 منتشر شده و KDE 4.6 هم به پایداری قابل قبولی مثل سابق در نسخه ۳٫۰ رسیده و نوبت ما شده که از همانطور که از اسمش برمیاد از گنوم ۳ سوتی بگیریم و بخندیم…

امروز از روی بیکاری  فدورا ۱۵ که می گن گنوم ۳ روی اون خیلی خوب کانفیگ شده رو دانلود کردم و در لحظه بوت و ورودم به گنوم ۳ نمی دونم کجای سیستم کرش کرد و نمای زیر روی صفحه اسکرین نمایان شد….

قصدم کوبیدن گنوم ۳ نبود ولی حرفی که بارها و بارها به کاربران اون زمان گنوم می زدم و خودم رو می کشتم تا به خرجشون بره و نمی رفت حالا تونستم با یه اسکرین شات بزنم .هر نرم افزار در حال توسعه ای می تونه مطمئنا مشکلاتی داشته باشه و گاهی در حین استفاده با کرش هایی رو برو بشیم و این عادیه ! به مرور زمان و انتشار نسخه های بعدی مطمئنا این مشکلات رفع خواهد شد.

پی نوشت ۱ : این پست تنها جنبه کل کل با دوستان گنومی رو داره و از flame war های روزمره ما محسوب می شه…

پی نوشت ۲ : این پست در محیط گنوم ۳ منتشر شده و جز اتفاقات معدود در این وبلاگ به ثبت خواهد رسید…

پی نوشت ۳ : همین الان نرم افزار Shotwell هم کرش کرد…

پی نوشت ۴ : این مطلب رو بیشتر کاربران گنو/لینوکس درک می کنن…

پی نوشت ۵ : ارادت ویژه خدمت everplays دارم

در هفته گذشته نشست UDS-O یا Ubuntu Developers Summit 11.10 در شهر بوداپست مجارستان برگزار شد.

UDS نشست هایی ۶ ماهه از طرف شرکت کنونیکال برای برنامه ریزی و هدف گزاری برنامه آتی اوبونتو در نسخه آینده آن است که طی این نشست مصاحبه ای ۲۰ دقیقه ای با Mark Shuttleworth مرد شماره ۱ توزیع محبوب اوبونتو انجام و بر روی کانال اوبونتو بر روی YouTube منتشر شد.

در این ویدئو مارک به ۲۰۰ میلیون کاربر اوبونتو تا سال ۲۰۱۵ و برنامه آتی شرکت کنونیکال برای انتشار اوبونتو ۱۱.۱۰ و ۱۲.۰۴ اشاره می کند. پیشنهاد می کنیم در ادامه، این مصاحبه را تماشا کنید.

اگر کاربر و یا از دنبال کنندگان توزیع های لینوکس و اوبونتو و اوپن سورس هستید می تواند برایتان جذاب باشد.

لینک مستقیم در سایت یوتیوب

پی نوشت ۱ : Mark Shuttleworth از شخصیت های محبوب من در دنیای اوپن سورس و لینوکس است… به دلایلی که بعدا خواهم کفت…

پی نوشت ۲ : این پست را هم همزمان بر روی سایت خبری وین بتا منتشر کردم

من همیشه جز کسانی هستم که از ایده های نو حمایت می کنم. هر گونه ایده ای که تو هر زمینه ای که باعث زیر پا گذاشتن عادات قدیمی باشد را دوست داشتم و دوست دارم. دیشب Gnome 3 منتشر شد و خوشحال هستم که بالاخره گنوم هم دست از محتاط کاری های همیشگی برداشته و به کل تغییرات زیادی را توی دسکتاپش داده است. به طوری که حتی اگر کاربر نسخه ۲ اون هم بوده باشید توی اون گم و گیج می شوید چه برسد به اینکه کاربر تازه کار گنوم یا حتی لینوکس باشید و همین برای من جذاب و دوست داشتنی هستش…

مطمئنا گنوم ۳ اول راهش است و مثل انتشار KDE 4.0 در سال ۲۰۰۸ نواقصی خواهد داشت که به مرور و در طی نسخه های آتی مرتفع خواهد شد. ولی خوشحالم که از نظر زمانی تیم توسعه گنوم زمان مناسبی را برای انتشار در نظر گرفت و این وقفه ۶ ماهه و ۱ ساله برای انتشار Gnome 3 جدا از کاملتر شدن خود میزکار گنوم ۳ برای انتشار نهایی ٫ برای کل میزکارهای لینوکس مفید بوده است. همانطور که می دانید بخش اعظم کاربران لینوکس از KDE و Gnome استفاده می کنند و Gnome 3 زمانی منتشر شده که KDE به پایداری قابل قبولی رسیده و می توان به عنوان یک میزکار سفت و محکم برای کارهای روزانه بهش تکیه کرد و حالا که یکی از میزکارهای دنیای لینوکس وارد مرحله جدیدی شده در صورت هرگونه ناپایداری یا عدم وجود امکانات کاربردی یا شخصی سازی روی آن ٫ کاربران می توانند به میزکار دیگری که KDE باشه سویچ کنند و همین امر باعث می شود که ناپایداری چندانی در بخش میزکارهای لینوکس نداشته باشیم و کاربران تازه کاری که به لینوکس مهاجرت میکنند دلسرد به ویندوز بازنگردند.

در مورد گنوم ۳ فعلا نمی توانم نظر خاصی بدهم چون هنوز برای نظر دادن روی آن زود است و از طرفی هم کاربر همیشگی اون هیچ موقع نبوده ام. ولی همین رو می تونم بگم که به آینده اون کلا خوش بین هستم و مطمئنا انتشار Gnome 3 و زیر پا گذاشتن عادات قبلی و قدیمی میزکار های کلاسیک سیستم هایی مثل Windows را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد و آنها را هم محکوم به تغییرات بنیادی خواهد کرد.

اگر هنوز میزکار Gnome 3 را ندیده اید و قبل از نصب می خواهید با امکانات آن آشنا شوید پیشنهاد می کنم این پست از وبلاگ Linux Review را ببینید که توسط دوست خوبم ساسان نوشته شده که خواندن آن حتی برای ویندوزی ها هم می تواند جالب باشد.

پی نوشت : اگر کاربر و هواخواه گنوم هستید می توانید با مراجعه به این لینک لوگوی حمایت از گنوم ۳ را در وبلاگ یا وب سایت خود قرار دهید.

شرکت ها و پنیاد های لینوکسی و اوپن سورس روز به روز تعدادشان در دنیا در حال زیاد شدن است و دلیل آن هم استقبال و اعتماد کاربران به این گونه سیستم عامل ها و نرم افزارها است. از جمله آنها و معروف ترین آنها بنیاد موزیلاست که بر روی توسعه مرورگر Firefox کار می کند همچنین شرکت Redhat که به صورت تجاری بر روی توزیع Redhat کار می کند و توزیع Fedora را پشتیبانی می کند و از همه مهمتر شرکتی که طی چند سال اخیر سر و صدای زیادی به پا کرده شرکت Canonical است که حامی و پشتیبان توزیع ubuntu و خانواده آن است.

اگر مطالب این وبلاگ را دنبال کرده باشید در مورد توزیع جدید Chakra زیاد خوانده اید. توزیعی که بر پایه توزیع قدرتمند Arch Linux ایجاد شده و به صورت کامل از میزکار و مجموعه نرم افزار KDE استفاده می کند. طی چند روز گذشته و از اواسط ماه مارچ در برلین-آلمان دفتر مرکزی بنیاد چاکرا (Chakra Foundation) به منظور تمرکز بیشتر بر روی توسعه این توزیع و گردهم آوردن توسعه دهندگان آن و همچنین اهداف تجاری که برای آن در آینده در نظر گرفته شده تاسیس شده و با محبوبیتی که از این توزیع لینوکس سراغ داریم پیشبینی می شود به زودی این بنیاد در کنار سایر شرکت ها و بنیاد های اوپن سورس و لینوکسی قرار بگیرد و نام آن را بیشتر بر سر زبان ها و خبرها بشنویم.

ولی خبر خوبی که می تواند داد تاسیس دفتر این بنیاد در ایران است ! طی چند روز گذشته در جلسات مجازی و آنلاین تیم توسعه چاکرا در کانال های IRC قرار بر این شده به منظور جذب توسعه دهندگان و برنامه نویسان در سراسر جهان برای توسعه هرچه بهتر این توزیع لینوکس در نقاط مختلف دنیا دفترهای کاری برای این منظور تاسیس شود. خوشحالم که این خبر را می دهم که بعد از دفتر مرکزی در برلین ٫ ایران دومین کشوری است که به عنوان اولین تیم بومی در پروژه چاکرا صاحب دفتر کاری و منسجم برای کاربران و توسعه دهندگان خود می شود.

طی جلسه روز ۲۲ مارچ که در کانال های IRC برگزار شد قرار بر این است که با سفر Phil Miler به ایران در ماه May ۲۰۱۱ پتانسیل ها و قابلیت های دفتر ایران را بسنجد و با توجه به فاکتورهای در نظر گرفته شده در جلسه ۲۲ مارچ ٫ دفتر ایران را در یکی از شهرهای تهران ٫ مشهد ٫ اصفهان یا جزیره کیش انتخاب کند. لازم به گفتن است که دفتر ایران بنیاد چاکرا اواخر سال ۲۰۱۱ یا اوائل ۲۰۱۲ همزمان با ۳ دفتر در نظر گرفته شده دیگر در کشور های ایتالیا ٫ اسپانیا و نروژ شروع به کار خواهند کرد.

تا آن زمان تیم فارسی پروژه چاکرا فرصت خواهد داشت تا از علاقه مندان و برنامه نویسان و توسعه دهندگان Qt ٫ KDE و Python دعوت به عمل آورد و بعد از مصاحبه از بین گزینه های موجود ٫ تیم توسعه دفتر ایران را که فعلا ۱۵ نفر در نظر گرفته شده انتخاب نماید. اگر شما هم از تمایل دارید از دست اندر کاران توزیع چاکرا باشید وب سایت فارسی پروژه چاکرا را دنبال کنید . طی چند روز آینده فراخوان آن در این وب سایت درج خواهد شد.

پی نوشت (اضافه شده در تاریخ ۱۴ فروردین ۹۰) : طی ۲ روز گذشته دوستان زیادی از طریق ایمیل و آیدنتیکا و توئیتر و IRC در مورد این پست از من سوال کردند. با عرض پوزش خدمت همه دوستان باید بگم که این پست دروغ ۱ آوریل/دروغ ۱۳ بود که فکر نمی کردم تا این حد واقعی جلوه کند

یکی از مشکلاتی که زیاد در فروم آرچ لینوکس فارسی و دیگر فروم های لینوکسی دیده ام نصب درایور Catalyst کارت گرافیک ATI بر روی آرچ لینوکس است ! در توزیعی مثل اوبونتو با رفتن به بخش Hardware Drivers با زدن چند کلیک این کار به راحتی برای این دسته کارت های گرافیک انجام پذیر است ولی از آنجایی که در آرچ لینوکس همه چیز دست شماست و همه چیز را خودتان باید نصب و کانفیگ کنید نصب این درایور برعکس درایور NVIDIA برای اولین بار کمی دردسر دارد . تا پیش از این و تا اوکتبر ۲۰۰۹ درایور کاتالیست ATI در مخازن آرچ موجود بود ولی به خاطر پشتیبانی از درایور آزاد و عدم پشتیبانی AMD از درایور کاتالیست برای لینوکس در آن زمان تیم توسعه آرچ تصمیم به حذف کاتالیست از مخازن نرم افزاری گرفتند.  به خاطر همین باعث شد من روی این وبلاگ یکبار برای همیشه این مشکل را حل کنم تا راهنمایی باشد برای کاربران تازه کار یا کاربرانی که این با نصب درایور AMD مشکل دارند…

شاید بپرسید چرا درایور آزاد نه ؟! چرا استفاده از درایور کاتالیست ؟ جواب این سوال ۲ دلیل دارد ! اول اینکه تجربه من با ATI طی چند روز گذشته ثابت کرده که KDE و رندرینگ گرافیکی Kwin سازگاری بیشتری با درایور Catalyst دارد نسبت به درایور آزاد و دوم اینکه Control Center درایور کاتالیست ابزاری است که درایور آزاد آنرا در اختیار شما قرار نمی دهد…

آخرین نسخه از درایور ATI Catalyst که منتشر شده است نسخه ۱۱٫۲ است که برای من روی کارت های گرافیک سری ۴xxx و ۵xxx به خوبی نصب شده است. پس فکر نمی کنم برای سایر کاربران هم مشکلی وجود داشته باشد. در مرحله اول اگر درایور آزاد ATI را نصب کرده اید آنرا پاک کنید . چطور ؟ با این دستور :

sudo pacman -Rdn libgl xf86-video-ati

در مرحله بعدی باید چند پکیج از AUR دانلود و build کنید. ابتدا این PKGBUILD و مخلفات Catalyst-utils را از این لینک دانلود و در پوشه Home تان ذخیره کنید و آنرا از حالت فشرده خارج کنید . در مرحله بعدی درایور AMD ATI catalyst 11.2 را از سایت AMD باید از این لینک دانلود کنید. این درایور حدود ۸۰ مگ حجم دارد ! پس ممکن است برای کاربران با سرعت پایین کمی طول بکشد. بعد از دانلود آنرا در پوشه PKGBUILD درایور Catalyst که قبل از این دانلود کردید کپی کنید.

بعد از این کار با ترمینال به درون فولدر PKGBUILD وارد شوید (cd کنید) و دستور زیر را برای build کردن پکیج باینری catalyst تایپ کنید :

makepkg -c

این مرحله کمی طول می کشد . عقب بنشینید و صبر کنید… بعد از اتمام این مرحله پکیج ساخته شده را نصب می کنیم با این دستور :

sudo pacman -U catalyst-utils-*.pkg.tar.xz

خب ! در این مرحله پکیج مربوط به library ها و Control Center درایور ATI ساخته و نصب شد ! حالا نوبت ساخت پکیج catalyst هستش که مربوط می شود به module درایور ATI… برای این کار این PKGBUILD را دانلود کنید و در فولدر Home خود دخیره و از حالت فشرده خارج‌ش کنید. درایوری که از سایت AMD دانلود کردید هنوز احتیاج داریم و برای ساخت پکیج باینری Catalyst نیاز خواهد شد. پس آنرا به فولدر PKGBUILD پیکج Catalyst منتقل یا کپی کنید و با ترمینال به درون آن فولدر cd کنید و دستور زیر را دوباره برای ساختن پکیج تایپ کنید.

makepkg -c

این مرحله هم کمی ممکن است طول بکشد. پس صبور باشید و فقط به پنجره ترمینال نگاه کنید بعد از ساخت پکیج باید مثل مرحله قبل پکیج باینری را نصب کنید ! با دستور زیر این کار را انجام دهید :

sudo pacman -U catalyst-*.pkg.tar.xz

پکیج بعدی که برای نصب موفقیت آمیز درایور ATI Catalyst نیاز است بسته xvba-video است که PKGBUILD آنرا از این لینک دانلود کنید. مثل پکیج های قبلی آنرا به فولدر Home منتقل کنید و با ترمینال درون فولدر آن cd کنید و با دستور زیر آنرا build کنید . در این مرحله نیازی به درایور دانلود شده از سایت AMD نیست ! با دستور زیر سورس های مورد نیاز دانلود خواهند شد :

makepkg -c

پس از build کردن با دستور زیر این پکیج هم نصب کنید :

sudo pacman -U xvba-video-*.pkg.tar.xz

و در نهایت پکیجی که حتما باید برای کاربران معماری x86_64 نصب شود را نصب می کنیم ! این پکیج lib32-catalyst-utils است. بدون این پکیج ممکن است بعد از طی همه این مراحل گرافیک نصب نشود ! پس باید نصب شود… مثل مراحل قبل PKGBUILD آن را از این لینک دانلود کنیم و درون فولدر Homeتان ذخیره کنید و پس از خارج کردن از حالت فشرده با ترمینال به درون آن cd کنید. همچنین مثل ۲ پکیج اول به درایور دانلود شده از سایت AMD نیاز خواهیم داشت ! پس آنرا درون این فولدر کپی یا منتقل کنید و دستور زیر را برای ساخت پکیج تایپ کنید :

makepkg -c

و بعد از ساخته شدن پکیج با دستور زیر آنرا نصب کنید :

sudo pacman -U lib32-catalyst-utils-*.pkg.tar.xz

تا اینجا تمام پکیج هایی که برای نصب ATI catalyst نیار بود را ساختیم و نصب کردیم… حالا باید فایل xorg.conf را برای درایور جدید ایجاد کنیم… برای این کار دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:

aticonfig –initial

در مرحله بعد باید ماژول fglrx را برای هر بار بوت سیستم در ردیف Modules در فایل rc.conf قرار دهیم. برای این کار ابتدا فایل rc.conf را با دستور زیر باز می کنیم :

sudo nano /etc/rc.conf

برای این کار من از ادیتور خط فرمان nano استفاده کردم. شما هم بسته به میزکارتان یا ادیتور مورد علاقه تان می توانید از gedit یا kate استفاده کنید. بعد از آن fglrx را در ردیف MODULES قرار دهید.

MODULES=(… snd-hda-intel fglrx

بعد از این مرحله باید فایل گراب را ویرایش کنیم. با دستور زیر (البته با هر ادیتور مورد علاقه خودتان) فایل menu.lst را باز کنید :

sudo nano /boot/grub/menu.lst

و در آخر آن به دنبال قسمتی شبیه این بگردید :

# (۰) Arch Linux
title  Arch Linux
root   (hd0,0)
kernel /boot/vmlinuz26 root=/dev/sda1 ro
initrd /boot/kernel26.img

و در انتهای خط مربوط به kernel (خط جهارم آن) nomodset را اضافه کنید تا بشود چیزی شبیه این :

# (۰) Arch Linux
title  Arch Linux
root   (hd0,0)
kernel /boot/vmlinuz26 root=/dev/sda1 ro nomodeset
initrd /boot/kernel26.img

و درنهایت نیاز داریم به یک سری از پکیج های xorg که برای ati ساخته شده اند ! تا لحظه ای که این پست نوشته می شود درایور ۱۱٫۲ هنوز از xorg 1.10 پشتیبانی نمی کند ! پس این درایور را فقط روی xorg 1.9 نصب کنید ! برای نصب xorg کانفیگ شده برای ATI مخزن زیر را

[xorg19]
Server = http://catalyst.apocalypsus.net/repo/xorg19/$arch

به انتهای فایل زیر اضافه کنید :

sudo nano /etc/pacman.conf

و در نهایت هم با دستور زیر xorg 1.9 را برای گرافیک ATI نصب کنید :

sudo pacman -S xorg19/xorg

اگر شما از کاربران Arch Linux و کارت گرافیک ATI هستید و از این راهنما برای نصب ATI استفاده می کنید خوشحال خواهم شد که فیدبک تون رو نسبت به این مطلب و این راهنما بدونم تا اگر مشکلی نبود آنرا در ویکی فارسی آرچ لینوکس قرار دهیم.

شاید این خبر کمی دیر باشد ولی از آنجایی که دیدم به صورت رسمی هیچ کجا از وبلاگستان فارسی یا فروم های لینوکسی فارسی این خبر درج نشده با پیگیری های متعدد امیل صدق این مطلب را با تاخیری ۱ ماهه اینجا منتشر می کنم.

جشن های گنو/لینوکسی ٫ به هر بهانه ای برای انتشارهای نسخه های جدید دیستروهای مختلف یا نسخه های جدید میزکارها (X/DE) یا حتی یک نرم افزار و اپلیکیشن کوچک طی چند سال گذشته به یک امر عادی تبدیل شده و اگر Planet های مختلف گنو/لینوکسی را دنبال کنید خبرهایی از این گونه جشن ها را هر یک ماه یکبار یا همین حدود می بینید و می خوانید. کاربران ایرانی هم در تهران و بقیه شهرهای ایران هم از این قاعده مستثنی نیستند و هر چند وقت یکبار اینگونه جشن ها را مثل جشن انتشار اوبونتو یا روز آزادی نرم افزار یا… برگزار می کنند.

اگر این وبلاگ را دنبال می کنید این مطلب را حتما دیده اید… با پیگیری های متعدد امیل و عباس روز ۲۱ بهمن ۸۹ جشن انتشار KDE 4.6 و Debian Squeeze در کافه پراگ تهران برگزار شد. اکثر جشن هایی که در ایران برگزار می شود و دوستانی که مطلع هستند می دانند که اکثر قریب به اتفاق آنها به صورت سمینار مانند برگزار می شوند و تا حدودی هم بار علمی برای حاضرین دارد ولی این جشن با چیزی که در پلنت های مختلف لینوکسی می دیدیم کاملا همخوانی داشت و دقیقا همان چیزی بود که شاید آرزوی خیلی دوستان گنو/لینوکسی بود که پلنت های مختلف را دنبال می کردند. یک جشن کاملا خودمانی به دور از هر گونه محتوای عملی ! فقط گفتمان دوستانه و خنده و شادی و خوردن ناهار و کیک!

این جشن به صورت هماهنگ شده از قبل در جوامع کاربری لینوکسی بر روی اینترنت برنامه ریزی و هماهنگی شده بود و به غیر از ایران در کشورها و شهرهای مختلف دنیا هم برگزار شد. برای دیدن عکس های این جشن بر روی لینک ادامه مطلب کلیک کنید…

ادامه مطلب…

قرار بود خیلی خودمونی باشه و زیاد نشیم ولی با پستی که جادی توی وبلاگش زد کل اهالی فرندفید و توییتر و اینا فهمیدن ! عباس (irix) هم ماجرا را توی این پست از وبلاگش زده ولی منم می گم…

یه جشن خیلی خودمونی داریم ! به مناسبت انتشار KDE 4.6 که هفته پیش منتشر شد و Debian 6.0 که امروز منتشر شده ! دوستانی که با مراسم های لینوکسی مثل جشن انتشار اوبونتو آشنایی دارن باید بگم این پارتی یکم با قبلی ها فرق داره و خبری از سمینار و ورک شاپ و اینا نیست ! این مهمونی کاملا خودمونیه و قرار فقط بگیم و بخندیم و کیک بخوریم ! اینقدر خودمونی که به گفته عباس هر کس هر چی دلش بخواد می‌تونه سفارش بده به حساب خودش

خلاصه اینکه هرکسی می تونه توی این جشن حضور داشته باشه ! ساعت و زمان و مکان هم هست : تهران | کافه پراگ | ساعت ۱ ظهر. چیزهایی که شاید دلتون بخواد بیارید: پول برای خودتون، لپ‌تاپ، فلش دیسک و اخلاق خوب. (البته به گفته ایریکس) من هم بهش اضافه می کنم اخلاق لینوکسی رو هم با خودتون همراه داشته باشید… ;p

در ضمن از امیل صدق عزیز هم تشکر می کنم برای همه هماهنگی ها و اینا….

@emilsedgh :-*

راستی تعداد زیاد استیکر KDE هم هست که من چاپ کردم. از همینا که روش نوشته powered by KDE برای لپ تاپ ها… هرکس خواست اونجا به من بگه کنه تا بهش بدم. البته فکر می کنم اینقدر روی میز این استیکرها ریخته باشه که نیاز به گفتن هم نباشه . سی‌دی های کوبونتو ۱۰٫۱۰ و یه تعدادی بروشور هم که KDE و Debian رو توش معرفی کرده موجوده که به دوستانی که علاقه داشته باشن داده می شه… شاید بهنام و فروشگاه sito هم طبق معمول اونجا باشن برای Tshirt و ماگ و اینا…. دیگه همین

پی نوشت : این پست خیلی خودمونی شد !

در مورد آرچ لینوکس در پست های قبلی همین وبلاگ و پادکست های رادیو لینوکس اف.ام توضیح داده ام و اگر مخاطب همیشگی من باشید به خوبی با آرچ آشنا هستید. بنابراین نیاز به توضیحات اولیه نیست. در این پست بیشتر سعی می کنم ۱۰ دلیلی که باعث می شود آرچ لینوکس را به یک دوست در تعطیلات آخر سال معرفی کنیم ٫ شرح دهم. حالا چرا تعطیلات آخر سال؟ به خاطر اینکه تعطیلات کریسمس در راه است و دوستانی که در خارج از ایران هستند ۵ روز پی در پی را برای نصب و کانفیگ آرچ فرصت دارند (معمولا این مقدار تعطیلات پی در پی را همیشه برای سر و کله زدن با یک گنو/ لینوکس نداریم) و همچنین کمی زودتر برای دوستان داخل ایران که در تعطیلات آخر سال و عید نوروز برای آنها هم کاربردی خواهد یود.( البته این روزها با تعطیلی های شهرهای بزرگ در ایران به بهانه آلودگی هوا هر روز شده تعطیلات عید نوروز )

۱) مورد اول باید به اصل راهبردی آرچ یعنی Arch Way اشاره کرد. اصلی که می توانید جزئیات آنرا در این صفحه از ویکی Arch Linux مطالعه کنید. اصلی که بر پایه “سادگی” و “کاربر محور یودن” بنا شده است. این موضوع را با کاربر پسند بودن و User-Friendly بودن اشتباه نگیرید. منظور از کاربر محور بودن این است که در آرچ لینوکس هر آنچه را که کاربر تمایل دارد نصب می کند و از آن استفاده می کند و مثل سایر توزیع های دیگر مثل اوبونتو یا فدورا به صورت پیشفرض نرم افزار یا پکیجی به صورت از قبل نصب شده و آماده برای استفاده به کاربر تحمیل نمی شود. شاید این اصل کمی کار را برای کاربر تازه کار سخت و در بعضی موارد وحشت آور نشان داده شود ولی بر طبق این فلسفه کاربر می داند هرآنچه را که خواسته نصب کرده و از نصب بسته ها و پکیج ها و تنظیمات غیر لازم جلوگیری می کند و به اصطلاح سیستم را خودش ساخته است.

۲) آرچ را برای یکبار نصب کنید و تمام ! بر خلاف توزیع های مختلف لینوکس مثل ubuntu یا OpenSuse که شما برای استفاده از نسخه های جدید باید سی‌دی آخرین نسخه آنرا دانلود کنید و نصب کنید ٫ کاربر می تواند با آپدیت کردن روزانه آرچ لینوکس و به روز نگه داشتن همیشگی پکیج ها و نرم افزارها ٫ همیشه آخرین نسخه آرچ لینوکس را داشته باشید. ما در آرچ لینوکس چیزی به معنای نسخه جدید و انتشار جدید به صورت یک CD یا DVD به شکلی که در توزیع های دیگر (که معمولا انتشارهای ۶ ماهه است ) نداریم و کاربر می تواند با نصب سی دی آرچ (نسخه منتشر شده در ۵ سال پیش یا نسخه ۵ ماه پیش فرقی نمی کند) و یک فول آپدیت به آخرین نسخه آرچ لینوکس (اصطلاحا) دست پیدا کند. به این قابلیت آرچ لینوکس اصطلاحا Rolling Release می گویند که یا این قابلیت کاربر همیشه به روز خواهد بود.

۳) اگر نگرانی شما تنها و تنها امنیت سیستم تان است آرچ لینوکس بهترین گزینه است ! آرچ لینوکس جدا از اینکه یک “گنو/لینوکس” است و لینوکس همیشه از نظر امنیت و ایمن بودن در برابر ویروس ها و بدافزار ها زبانزد همه در این امر بوده ٫ ولی اگر باگی یا حفره ای در کرنل لینوکس شناسایی شود به واسطه Rolling Release بودن و در دسترس بودن آخرین نسخه ها و پچ ها در مخازن آنلاین نرم افزاری یکی از ایمن ترین گنو/لینوکس هاست.

۴) اگر تا به اینجای این پست راغب شده اید که آرچ لینوکس را نصب کنید ولی نرم افزارهای کاربردی شما بر روی ویندوز این اجازه را به شما نمی دهند می توانید از wine استفاده کنید. Wine یک شبیه ساز ویندوز روی لینوکس است که می توانید نرم افزارهای تحت ویندوز را روی آرچ لینوکس یا هر گنو/لینوکس دیگری نصب کنید. در پروژه Wine اکثر غریب به اتقاق نرم افزار های تحت ویندوز پشتیبانی می شوند. از قبیل Photoshop یا Microsoft Office یا حتی بازی هایی مثل Call of Duty . ولی اگر می خواهید لیست نرم افزارهای پشتیبانی شده و تست شده بر روی Wine را مرور کنید پیشنهاد می کنم سری به اینجا بزنید و قبل از نصب آرچ و پاک کردن ویندوزتان (:D) نرم افزار خود را در آن لیست پیدا کنید و حتی اگر نرم افزارهای کاربردی شما در آن نیست یا به خوبی کار نمی کند با گزارش آن به تیم توسعه Wine آنها را در این راه یاری کنید

۵) ما در فلسفه نرم افزارهای آزاد استفاده از هر نرم افزار انحصاری و غیر آزاد را منع می کنیم ! سعی کنید با مهاجرت به گنو/لینوکس حتی الامکان استفاده از نرم افزارهای کدبسته را کنار بگذارید و معادل آزاد آنها را استفاده کنید. مطمئن باشید در ۹۰ درصد مواقع برای نرم افزارهای انحصاری معادل آزاد وجود دارد و مطمئن باشید در مخازن آنلاین Arch یا در مخازن کاربری AUR با میزبانی بیش از ۳۰ هزار پکیج نرم افزاری ٫ تمامی این نرم افزارهای آزاد و مورد نیاز شما موجود می باشد.

۶) اگر شما کسی هستید که آرچ لینوکس را به دوستاتان معرفی می کنید بگذارید خودش آنرا نصب کند. هرچند اگر مطمئن هستید بعضی از پکیج های حیاتی را remove می کند یا عملیات نصب و پیکربندی را به صورت ناقص انجام می دهند یا ممکن است به اصطلاح سرهم‌بندی کنند ولی بگذارید این کار را انجام دهند. از نقاط قوت pacman (مدیر بسته آرچ لینوکس) این است که اگر بسته ی حیاتی را که سیستم به آن نیاز دارد را به اشتباه پاک کند با کاربر هشدار می دهد. به دوست خود این اجازه را بدهید که همه کارهای نصب و پیکربندی را خودش انجام دهد. بگذارید مَرد شود (:D)

۷) اکثر توزیع های لینوکس مثل Debian و ubuntu پکیج هایی که در خود دارند همان سورس اصلی و خالص نرم افزارهای دیگر نیستند و معمولا سورس ها را patch می کنند و این پچ ها در بعضی اوقات در کارایی آن نرم افزار یا در کارایی کل سیستم تاثیر منفی می گذارد. (نمونه ی بارز آن مشکل اوبونتو ۱۰.۱۰ در سیستم های Multi Keyboard Layout) . ولی آرچ لینوکس دقیقا همان سورس هایی را در سیستم خود استفاده می کنند که توسط خود توسعه دهندگان نرم افزارها نوشته می شود بدون هیچ تغییر یا patch. که این امر باعث پایداری بیشتر سیستم می شود. این موضوع اینقدر برای توسعه دهندگان آرچ مهم است که به کرات در فروم پشتیبانی آرچ لینوکس شعار More Sources, Less Patches دیده می شود.

۸) وضعیت پشتیبانی از درایورهای سخت افزاری دیگر مثل سابق نیست و کاربر می تواند در هر توزیع لینوکسی از حداکثر قدرت سخت افزاری خود استفاده کنند. بیشتر شرکت های معتبر مثل nvidia و ATI و HP برای محصولات خود درایور لینوکسی را منتشر می کنند. حتی اگر شرکتی این کار را انجام ندهد درایورهای آزاد و اوپن سورس آنها نوشته شده است ! مثل درایور آزاد کارت های گرافیکی ATI یا حتی کارت های گرافیکی nvidia که ماژول آن بر روی کرنل لینوکس موجود است که بعد از نصب هر گنو/لینوکسی احتیاج به نصب هیچ درایوری نیست.

۹) از همه مهمتر استفاده از آرچ یا هر گنو/لینوکس دیگری به واسطه استفاده از نرم افزارهای آزاد و اوپن سورس ٫ دیگر احتیاجی به عملیات Activation یا وارد کردن شماره سریال یا در کل دزدی(!) نرم افزار نیست…

۱۰) آرچ لینوکس سریعتر از هر سیستم عاملی مثل ویندوز یا گنو/لینوکس دیگری بر روی کامپیوتر شما اجرا می شود ! با استناد به Arch Way و عدم نصب سرویس ها و پکیج های غیر ضروری و عدم لود آنها در پروسه بوت و در حین کار با سیستم شما به مراتب سرعت بیشتری نسبت به ویندوز یا گنو لینوکس های دیگر خواهید داشت. این امر زمانی مشهود است که شما از یک سیستم قدیمی با قدرت سخت افزاری پایین استفاده می کنید. همچنین وجود میزکارهای مختلف با احتیاج به قدرت های سخت افزاری متفاوت نسبت به ویندوز ٫ کاربر را بیش از پیش به استفاده از آرچ لینوکس بر روی هر سیستم سخت افزاری (چه قوی ٫ چه ضعیف) ترغیب می کند.

این ها ۱۰ موردی بود که می شد به عنوان دلیل برای استفاده از آرچ لینوکس به کاربر معرفی کرد. شاید شما هم ۱۰۱۰ دلیل برای استفاده از ویندوز یا توزیع های گنو/لینوکس دیگر بیاورید. دلیل نوشتن این پست من برای اثبات برتری آرچ لینوکس (یا هر گنو/لینوکس دیگری) نسبت به ویندوز نیست تنها هدف من این است که کاربران بتوانند لینوکس را به عنوان سیستم عاملی در حد و حدود ویندوز (حتی شاید بالاتر ) باور کنند و برای یکبار هم که شده آنرا امتحان کنند و برای بالا بردن تجربیات‌شان در یکی از این تعطیلات با آن سر و کله بزنند .